ANASAYFA
22 Kasım 2019 Cuma
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
MÜBADİL KENT EDİRNE -7-
Güngör Mazluım'un yazı dizisinin yedinci bölümü...
Haberin Yayın Tarihi: 13-02-2017 10:43
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto
MÜBADİL KENT EDİRNE -7-

TÜRKLERİN TAŞINMASINDA DENİZ YOLU TERCİH EDİLDİ

Kurulan bakanlıkta ilk olarak taşıma araçlarının kararlaştırılması gündeme geldi. Taşıma işini deniz yolu ile yapmak her yönü ile avantajlı ve pratik görünüyordu. Çünkü gelecek olan halkın büyük bir kısmı liman kentlerine yığılmıştı.
Açılan vapur ihalesine İtalyan, Yunan, Ermeni ve Türk birlikleri katıldı. Vapur tonajı yüksek, taşıma koşulları daha uygun olduğu için ihaleyi İtalyan LIyod Tristino Vapur Kumpanyası kazandı. Harpten çıkmış bir ulusun toplumsal değer ölçüleri ve olaylara bakışı haliyle çok farklı olacaktı. Türk Vapurlar Birliği dururken yabancı bir şirketin ihaleyi kazanması ülke içinde tepki ile karşılandı. Uzun uzun tartışmalar yaşandı. Sonunda ihale iptal edildi. Taşıma işini Seyr-i Sefain İdaresi ile Türk Vapurlar Birliği yapacaktı. Bu idarenin tonajı 2000 den fazla olan 6 vapuru bulunuyordu. Diğer vapurların tonajı çok küçüktü. İhaleyi kazanan İtalyan şirketler grubunla mukayese edilemeyecek derecede farklıydı. Vapurlar çok eski ve geriydi. Bazı yük ve kömür gemileri bile yolcu gemisi haline getirilmişti. Velhasıl bu gemilerle yüz binlerce insanı sağlıklı şekilde taşımak mümkün değildi. Olan göçmenlere oldu. Çok kötü şartlarda yolculuk yapan bu insanların bir kısmı hastalandı, yollarda ölenler oldu.
Yolculuk esnasında ölenlerin denize atıldığı bir gerçektir. Vapurun bir tarafında bağırış, gürültü şamata yapılarak dikkatler o tarafa toplanırken diğer tarafta ölenler denize atılıyordu. Diğer yolcuların morallerinin bozulmaması için bu usul gerçekleştiriliyor-muş.
Edirne eski Belediye Başkanlarından merhum Cengiz Varnatopu anlatmıştı; Annesi diğer iki kardeşi büyüklerinin korumasında deniz yolculuğuna başlamışlar. 
Kardeşlerden birisi ölünce denize atılmış. Bir süre sonra diğer kardeşte ölünce anne evladının cansız bedenini çarşafının altına gizlemiş. Tekirdağ limanına gelince orada toprağa vermişler.
Mübadele İmar İskan Bakanlığına ikinci vekil olarak getirilmiş olan Refet Beyin (Canıtez) vermiş olduğu bilgiye göre; bindirme, yükleme iskelelerinde, indirme boşaltma iskelelerinde, yolculuk esnasında, misafirhane-lere  götürülüşte ve misafirhanelerde olmak üzere ölenlerin toplam sayısı 3819 dur. (10)
Edirne'ye yerleştirilen mübadillerin çok azı trenle gelmiştir. Çoğunluğu Selanik'ten Tekir-dağ Limanına deniz yolu ile gelmiştir. Bizim atalarımız da Selanik'ten Tekirdağ Limanına deniz yolu ile geldiler. (1924-Ağustos) Tekirdağ'da büyük bir kilisede on gün kadar barındılar. Buradan öküz arabaları ile Edirne'ye taşındılar. Edirne bölgesine gelen göçmenlerin çoğunluğu Gülcemal gemisi ile taşınmıştır.
GÜLCEMAL GEMİSİ
Yeri gelmişken bu efsaneleşen gemi hakkında birkaç not aktarmak istiyorum; “İki bacalı, dört direkli, biçimli teknesi ve zarif silueti ile beğeni kazanmış bir yolcu gemisidir. Atatürk te bu gemiyle yurt gezilerine çıkmıştır.1874 te İrlanda'nın Belfast kentindeki gemi tezgahlarında “Germanic” adıyla inşa edildi. 37 yaşındayken 1911 de Osmanlı Seyr-i Sefain idaresi tarafından satın alındı. Dönemin Padişahı Sultan V. Mehmet Reşat'ın annesinin adı verildi. “Gülcemal” 1937 yılında 63 yaşında emekli oldu. (11)
MÜBADELE YILLARINDA YAŞANAN HAKSIZLIKLARA KARŞI BASIN DUYARLI DAVRANDI
Gelen mübadillerin yerleştirilmesinde birtakım haksızlıklar da yaşandı. Rumların terk ettikleri evler gelecek Türk muhacirler için ayrıldığı halde bazı nüfuz sahibi kişiler tarafından işgal ediliyordu.
Askerler, memurlar, vilayete yakın yetkili-ler, nüfuz sahibi vatandaşlar Rumların bıraktığı tarla, bahçe, ev, fırın, dükkan gibi taşınmazları işgal ediyorlardı. Bu sebeple gelen mübadil göçmenler kiliselerde, camilerde, okullarda günlerce beklemek zorunda kalıyordu. Bu gibi haksızlıkların yoğun biçimde Mübadele ve İskan Bakanlığına iletilmesi sonucu, Bakan Mustafa Necati bile isyan etmişti. Millet meclisinde yaptığı konuşmada aynen şöyle söylüyordu; “Mübadeleye tabi olan halkın hakkı olarak, bulduğum mahallere muhacir koyarım… Her nerede muhacirin hakkı olan hane mevcut ise görevim oraya muhacir koymaktan ibarettir. Mesken buhranı, vesaire meselesi benim vazifem dahilinde değildir…” (12)
Edirne'de neşredilen gazeteler yaşanan haksızlıkları dile getiriyorlardı. Özellikle Paşaeli Gazetesi bu konudaki haksızlıkları yorum yaparak sık sık haber haline getiriyordu.
Aytaç Özkan Marmara Üniversitesi İktisat Ana Bilim Dalı, İktisat Tarihi Bilim Dalındaki Yüksek lisans eğitimini 2015 yılında “Mübadelenin Edirne Vilayeti Uygulaması ve Sosyal - Ekonomik Etkileri” konulu teziyle tamamladı. Aytaç Özkan Tez çalışmalarında Edirne İl Halk Kütüphanesinde mübadele yıllarında çıkan mahalli gazeteleri tarayarak, mübadele haberlerinden bazılarına tezinde yer verdi. Yaşanan haksızlıklara örnek olması için özkan'ın tezinden bir örnek vermek istiyorum.
“Muhacir İskanında Bir Haksızlık”
15 gün önce Edirne'ye mübadele suretiyle gelen Karacaova muhacirlerinden Ali Hafız ve Mustafa Hüseyin namında iki muhacir, iskan esnasındaki haksızlıktan şikayet etmektedirler. İddialarına göre Edirne'ye geldiklerinde İskan Komisyonu tarafından Kirişhane ve Yıldırım Semtlerine yerleştirilmişler ancak ellerinde bulunan emlak ve arazi beyannameleri göz önüne alınmaksızın, Yunanistan'da küçük bir ev sahibi bulunan bir muhacire konak gibi bir ev verilirken, büyük ve mükemmel bir ev sahibi muhacire ise iki odalı bir hane verilmiştir. Doğal olarak bu muamelenin haksız olduğunu düşünerek gazete aracılı ile ilgili makamlardan çözüm istemekteydiler.” (13)

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
AK Parti'ye kadın eli
Takım elbiseli çocuk: Recep
Siyah Meclis
Haşim İşcan heyecanı
Baro'ya 1 nefer daha
Sevginin böylesi!
Akıncıoğlu 100 yaşında!
Kıbrıs gazilerinin onur günü
Osman İnci Müzesinde anlamlı sergi
Kulaçlar 'kurtuluş' için
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE