Trakya Üniversitesi (TÜ) Rektörü Prof. Dr. Enver Duran, Türkiye'de milli gelirden araştırma ve geliştirme için ayrılan yüzde 0,67'lik payın harcanmadığını belirterek, ''2015 yılında milli gelirden ayrılacak olan 30 milyar doları kim, nasıl harcayacak'' dedi.
Prof. Dr. Enver Duran, ''TÜBİTAK Akademik Ar-Ge Destekleri Bilgilendirme ve Eğitim Toplantısı''nda yaptığı konuşmada, bilim ve teknoloji politikalarını Avrupa Birliği'nin 1970'li yılların başında, Türkiye'nin 1980'li yıllarda belirlediğini anımsattı.
AB'nin araştırma ve geliştirmeye o günkü şartlarda milli gelirinin yüzde 1,8'ini ayırdığını ve bunu yüzde 3'e çıkartmak için hedef koyduğunu anlatan Duran, şöyle devam etti:
''Türkiye Cumhuriyeti Devleti, 1980'li yıllardan sonra bu işe merak salmış. 'Bizde bu kervana katılalım' demiş. Biz de o günkü şartlarda bütçenin yüzde 0,36'sını ayırmışız. Avrupa ile karşılaştırıldığında bütçemizde çok küçük. Bilim ve teknoloji politikasını ve üniversitelerdeki araştırmaları desteklemek için yüzde 0,36 pay ayırmışız. AB daha sonra yüzde 2'nin üzerine çıkmış. Biz ise yüzde 0,67 ve nihayet yüzde 1. 2015 yılına kadar da yüzde 3 yapmak zorundayız. Benim 1 trilyon dolar milli gelirim var. Bunun yüzde 3'ü ayırdığımda 30 milyar dolar yapacak. Bütün üniversiteleri satsanız 10 milyar dolar yapmıyor.
Bunlar güzel iyi idealler, iyi iddialar. Ama pratiğe döndüğümüzde biz 4 sene önce öncesi bu parayı harcayamadık. Yani, 0,67 harcayamadık. Neden, kanun koyucular, bu işi düzenleyicilerden dolayı. Üniversiteler para diye kıvranırken, biz bu paranın çok az bir kısmını TÜBİTAK gibi kurumlara verebildik. Peki para ne oldu. ASELSAN, Roketsan gibi müesseselere verildi. Bugün yüzde 3 konuşmaya başladık. Milli gelirin 2015'de 1 trilyon dolar olacağı var sayılıyor. Bizi düşen, araştırmaya, geliştirmeye düşen para 30 milyar dolar. Bu parayı kim harcayacak, nasıl harcanacak, bu konuda yeterli bilim insanları var mı- Temel araştırmalarımız ne düzeyde, pratiğe, uygulamaya, sanayiye, üretime dönen projeler ne düzeyde-''
Öğretim elemanlarına 4 yıldır zam yapılmadı
Rektör Duran, hafta sonu da 15 üniversite rektörünün katılımı ile YÖK Başkanı Prof. Dr. Gökhan Çetinsaya başkanlığında toplantı yaptıklarını anlattı.
YÖK Başkanı Çetinsaya'nın uluslararası araştırmalardan, bilim yönetiminden, kalite güvencesinden bahsettiğini, bunların hepsine rektörler olarak ''tamam'' dediklerini vurgulayan Duran, ''Bütün bunlara tamam dedik. Bunun dışında bizim için ne var dedik. Öğretim elemanlarına bir kuruş zam yapılmadı. Bugün bir güvenlik görevlisi akademik personelden daha fazla ücret alıyor. Bu işin menfi yanı. Bu bizi etkilememeli. Biz bilim insanıyız. Biz bilimden üretim yapmak zorundayız. Biz bu işe gönüllü olduk. Yoksa gider bizde başka işler yapar, daha iyi ekonomik şartları sağlayabiliriz.''
Enver Duran, bilim üretiminde araştırmacı sayısının önemli olduğunu kaydetti.
Toplantıda, TÜBİTAK Araştırma Destekleme Programı Başkanlığı görevlisi Doç. Dr. Cengiz Arıcı da bilimsel araştırmalara sağladıkları destekler hakkında bilgi verdi.