ANASAYFA
03 Aralık 2022 Cumartesi
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Bir mahalleden dünyaya açılan pencere
İki Harp Çocuğu ve Şevket Süreyya ile akrabalık
Haberin Yayın Tarihi: 17-01-2022 07:10
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto
Bir mahalleden dünyaya açılan pencere

Gönül UYANIKTIR
Yaveroğlu Ailesi'nin Şevket Süreyya ile akrabalıklarına ilişkin Ayhan Tunca'nın eski bir yazısını ve Yöre Dergisi'nde yer alan araştırmasını hatırlıyorum… Çiçekçi Mehmet Ağa'nın oğullarından Şevket Süreyya, baba Mehmet Yaveroğlu ile çocukluk arkadaşı… Şevket Süreyya'nın ağabeyi  Mehmet ile, Mehmet Yaveroğlu'nun ablası, (Talia ablanın büyük halası) Refia'nın evliliği sonucunda  iki aile arasında bir akrabalık bağı oluşur. Böylelikle Şevket Süreyya ile Mehmet Yaveroğlu'nun arkadaşlıkları akrabalık bağı ile pekişir.
Sanırım Şevket Süreyya'yı, en ünlü hemşerilerimizden birini tanımayan yoktur. Yazıda detaylı olarak anlatılacak olsa da kısaca, 1987'de Edirne'de doğan; İktisatçı, Düşünür, Tarihçi, Siyasetçi, Yazar diye tanımlayabiliriz. Aydemir soyadını alan, Leman hanım ile evli, Orhan, Ertuğrul ve Selçuk isimli üç oğlu olan Şevket Süreyya 25 Mart 1976'da 79 yaşında vefat eder. Eşi Leman Aydemir ise daha uzun ömürlüdür ve 2001 yılına kadar yaşar. Leman hanım eşinden tam 25 yıl sonra Ankara Bahçelievler'de vefat eder.


TIRNOVALI ÇİÇEKÇİ MEHMET AĞA  VE  O KONAK (ZORLUTUNA)
Şu anda Bulgaristan sınırları içinde bulunan Tırnova şehrinin Tozluk Nahiyesine bağlı Bebrova Köyünden Edirne'ye gelen Çakır Hüseyin'in oğlu Çiçekçi Mehmet Ağa  (1852- 1920) Dertli Musta Bey'in konağında (şimdiki Zorlutuna Konağı) bahçevanlık yapmaya başlar. Çiçekçi Mehmet Ağa'nın üç oğlundan ikisi subay olmuştur. Refia (Yaveroğlu) hala ile evli olan Mehmet, Sarıkamış'ta bir süngü muharebesinde 27 yaşında şehit düşer. Subay olan diğer oğul da veremden ölür. Şehit olan Mehmet ve Refia'nın iki oğlu üç ve bir buçuk yaşlarında yetim kalan Sükuti ve Mücahit, babalarını hiç tanımaz. Babalarının vefatından sonra Refia hala iki oğlu ile birlikte baba evine Yeniimaret'e döner. Ailenin ilk kız çocuğu Talia, halasının oğulları Mücahit ve Sükuti ağabeyleri ile birlikte büyür. 


ŞEVKET SÜREYYA YEĞENLERİNE SAHİP ÇIKIYOR
Sarıkamış'ta karlar arasında şehir düşen  Mehmet'in geride kalan iki oğlu nedeniyle Şevket Süreyya sık sık hem arkadaşı hem de yengesinin  kardeşi olan Mehmet Yaveroğlu'nun evine gelir. Yeğenleri ile ilgilenip, vakit geçirir, ailenin fotoğraflarını çeker. Edirneli İki Harp Çocuğunun Memleket Anıları isimli kitapta Şevket Süreyya'nın çektiği çok sayıda fotoğraf da yer almaktadır.     


İki subay oğlundan birini Sarıkamış'ta şehit veren, ikinci oğlu da veremden ölen Çiçekçi Mehmet Ağa'nın hayatta kalan tek oğludur Şevket Süreyya… Babası vefat ettiğinde 23 yaşındadır ve geride 10 yaşında Sükuti ve 8 yaşında Mücahit isimli iki yetim yeğeni kalmıştır. Çiçekçi Mehmet Ağa Yeniimaret Mezarlığı'na defnedilir. Mezar taşında da,  "Tırnova Kazasının Tozluk Nahiyesinin , Bebrova Kariyesinin, Kirazlı Bayırı Mahallesinden Çakır Hüseyin Çiçekçi Mehmet Ağa Ruhuna Fatiha 1268-1336 (1852-1920) ibaresi yer almaktadır. Çiçekçi Mehmet Ağa da çok yaş almadan 68 yaşında vefat etmiştir. Bir zamanlar bahçesi ile uğraşıp çok güzel çiçekler yetiştirdiği Dertlı Musta Bey'in konağı daha sonra Zorlutuna Ailesi tarafından satın alınır ve halen bu isimle bilinmektedir. Konağı'nın yeni  ve son sabibi de yine bir Yeniimaretli'dir. Aliş Paşa Caddesinde doğup büyüyen ve halen Almanya'da yaşayan  Dr. Mehmet Burgazlı konağın değerini bilen bir Edirnelidir. 


MÜCAHİT ESKİ BİR BAŞBAKANIN KIZ KARDEŞİ İLE EVLİLİK YAPIYOR
Şevket Süreyya Ankara Ticaret Lisesi Müdürü iken büyük yeğeni Sükuti'yi yanına alır ve orada okutur. Küçük yeğeni Mücahit ise Yeniimaret'te kalıp Erkek Sanat Okulu'na devam eder, usta bir marangoz olur. Ancak savaş yılları, iş yoktur. O da mahallede bir arkadaşı ile bakkal dükkanı açar fakat o da yürümeyince  Ankara'ya amcası ve ağabeyinin yanına gider. Bir süre sonra annesi Refia ve dayısının kızı Talia da Ankara'ya gelir, Talia üniversiteye gitmektedir. Söylenenlere göre Mücahit Arıer, ünlü bir devlet adamı ve başbakanlık yapmış önemli bir siyasetçinin kızkardeşi ile kısa bir evlilik yapmıştır. Ancak Mücahit (Arıer) çok gençken 37 yaşında (1912-1949) vefat eder.
ŞEVKET SÜREYYA'NIN YEĞENİ SÜKUTİ AMCA (ARIER)
Sükuti Amca (Arıer), çocuk yaşta ayrıldığı Edirne'ye Ankara'daki memuriyet yaşamını noktaladıktan sonra, huzurlu bir emeklilik yaşamak için geri döndü. Uzun yılllar Sümerbank Genel Müdürlüğü'nde Muhasabeci olarak görev yapmıştı. Yeniimaret'te Mehmet dayısının eşi Muhsine Yaveroğlu, dayısının çocukları Talia, Mukadder ve Yener ile Ankara'da yaşayan teyzesi Emine'nin oğlu Alpaslan hayattaki tek yakınlarıydı. Sükuti amca annesinin evlenmeden önce yaşadığı geniş bahçeli çiçekler ağaçlar arasındaki Yeniimaret'teki evde tablolar yaparak, kitap okuyarak, bahçeyle ve kedileriyle oyalanarak emekliliğin keyfini çıkarıyordu. Evin etrafında çok sayıda kedisi vardı. Onları çocuklarıymış gibi besler, sağlıklarıyla ilgilenir, aşılarını yaptırırdı.


KEDİLERİ KİTAPLARI ÇİÇEKLERİ TABLOLARI 
Girişleri Latif Efendi Sokaktan olan ve geniş bahçe içinde birbirinden bağımsız iki ev ve bir de konak vardı. Konak kullanılmadığı için zamanla yıpranmıştı. Tek katlı ahşap evlerin birinde Muhsine Hanım Teyze (Yaveroğlu), diğer evde de büyük görümcesi Refia'nın büyük oğlu Sükuti Arıer yaşıyordu. İkilinin tek anlaşamadığı konu kedilerdi. Muhsine Hanım Teyze kedilerin çevresinde dolaşmasından hoşlanmıyordu. Birbirlerini kırmadan bir şekilde bir orta yol bulduklarını sanıyorum.
Sükuti amca bir hesap uzmanına göre hayli ince zevkleri olan, naif bir insandı. Hiç evlenmemiş, kırık kalplerden biriydi. Hangi sebeple olduğu bilinmez! (Sevdiği ancak sonuca ulaşamadığı bir kadın olduğu ve onun bir tablosunu yaptığını duymuştum). Son derece şık giyinen ince uzun zarif  hatta yaşına oranla yakışıklı bir adamdı. Herkesle yakınlık arkadaşlık kuramazdı. 'Ortak konumuz yok' derdi. Basri amcamla yarenlik eder, bağ bahçe işleri ve eski tanıdıklardan konuşurlardı. Amcama birkaç tablosunu hediye etmişti. Bitkilerle uğraşması ve hayvan sevgisi dede Çiçekçi Mehmet Ağa'dan genetik bir miras olabilir ancak yağlı boya tablolarında yer alan kuşlar ve manzaralar, bu konudaki özel yeteneğinin bir nişanesiydi.               
TALİA VE DOĞAN SON YILLARINI BABA EVİNDE GEÇİRDİLER
Edirneli İki Harp Çocuğunun Memleket Anıları kitabının kahramanları ve yazarları olan Talia ve Doğan Demirer, yaşamlarının son yıllarını Yeniimaret Latif Efendi sokaktan 1'nci Aliş Paşa Çıkmaz sokağa, geniş bir alana yayılan eski evlerinin bahçesindeki yazlık evlerinde geçirdiler. Kışları da ya Ankara'da ya da Şükrüpaşa Mahallesindeki kışlık evlerinde otururlardı. Son kez iki yıl önce babam amcam ve yengemle bayramda o evde ziyaretlerine gitmiştik.  Bu bir anlamda vedalaşmaymış meğer. Önce Doğan bey, ardından Talia abla daha sonra da babamı kaybettik. Üçü de bir iki yaş farkla aynı dönemin insanlarıydı…  (SÜRECEK)

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter Linkedin
  ÇOK OKUNANLAR
Aramızdan ayrılanlar
Edirnespor, Edirnelilere emanet
7 bin 260 öğrenciye ücretsiz yemek
İnce: Sandıkta beni satmışlar
Hayvansevere mobbing!
Sınırda soğuk dram
Kardiyolojide yenilikçi yaklaşımlar
İnce: Esad'a mektup gönderdim, görüşmedi
Engelli derneklerinden istek ve çözüm önerileri
Yıldıray Öztürk'ten geceyi ısıtan konser
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE
Özel Okullar, Özel Okul Fiyatları

Marküteri Parke