ANASAYFA
22 Mayıs 2018 Salı
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Ahmet Yaraş / KÜLTÜRE DAİR
EDİRNE HAMAMLARI
Yayın Tarihi: 28 Şubat 2018 Çarşamba, 07:07
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

Antik çağda sıcak su ile yıkanma geleneği Helenistik dönemin ortasında başlamıştır. Önceleri bugünkü yarım küvetlerde yıkanan gençler daha sonra Roma döneminde havuzlarda yıkanmaya başladılar. Roma Cumhuriyet döneminde Akdeniz'e kıyısı olan coğrafyalardaki önemli kentlerde küçük hamamlar inşa edildi.

 

Roma İmparatorluk döneminde ise iktidarların en büyük bayındırlık ögelerinden biri hamamlar oldu. Hemen hemen her kentte; en az bir,  büyük önemli metropollerde ise 4-5 tane anıtsal hamam yapılmaya başlandı. Bunları yapan kişilerin, kent yöneticilerinin veya Roma imparatorlarının desteği ile yapılmışsa onların adıyla anılıyordu. Dolayısıyla bir şekilde iktidarların da propaganda araçları oldu. Ancak bu yapıların inşası çok pahalı, sürekli kullanılabilir olması da en az o kadar masraflıydı. Çünkü sürekli temiz suyu bir şekilde temin etmek, onu sürekli ısıtacak odun ve atık kül ve kirli suyu yapıdan uzaklaştırmak, oldukça pahalaydı. Ancak Roma kültüründe asimalsyona yani yerli halka Roma kültürünü ve yaşama şeklini verebilecekleri en önemli yapılar hamamlardı. 
Roma İmparatorluğunda en fazla taş hamam Anadolu'da inşa edilmiştir.

 

Bunların çoğu da Yunan kültüründeki gymnasionların zamanla hamama dönüştüğü görülmektedir. Tek tanrılı Bizans'ta bu yapılar dini nedenlerle işlevlerini kısmen kaybetti. Ancak Osmanlı döneminde hamam geleneği yeniden bu coğrafya da canlandı. Osmanlı külliyelerinin en önemli yapılarından birini hamamlar oluşturdu. O nedenle Osmanlı kentlerinde çok sayıda hamam inşa edilmiş ve bu kültür yeniden canlandırılmıştır.  
Roma döneminde olduğu gibi Osmanlıda da hamamlar sağlık amaçlı kullanımı söz konusudur. Hamamlar, Osmanlı kültüründe de Roma kadar olmasa da pek çok sosyal aktivitelerin yapıldığı önemli mekânlardır. Osmanlı hamam geleneği hiç tartışmasız kesinlikle Roma kültüründen kaynaklanmıştır.  


Türk turizm sektöründe en çok ihmal edilen veya farklı çarpık imajı hatırlatan ögelerden biri de hamamlardır. Bütün Dünya'da Türk Hamamı diye yerleşen bir kavram varken bizler yeterince sahip çıkmadığımız gibi kendi ellerimizle yozlaştırıyoruz. Örneğin Edirne'deki hamamları en çok kullanan biri olarak iddia ediyorum ki, Edirne'deki ayakta kalan bu hamamlara daha sağlıklı olduğunu bildikleri için Türklerden çok yabancılar geliyor.

 

Hele genç kuşaklar hamam kültüründen tamamen uzaklar. Zihinlerinde hamam gitmek gibi bir kavram hemen hemen hiç yok. Mimarlık Tarihi derslerinde Roma hamamlarını her yıl anlatırken, yaşadığınız -bu güzel kentte- halen faaliyette olan hamamları kullanarak en azından bir kez olsun deneyin, dememe rağmen kimse hamamlara gitmiyor. Çünkü pek çok genç, hijyenik bulmuyor. Edirne'deki hamamlar açısından bakıldığında bu da doğru bir yargı. 

Edirne'de XV ve XVI yüzyıllarda en az 35 hamam olduğu Osmanlı kaynaklarından biliniyor. Bugün yıkık durumda 10 hamam, faal olan ise sadece iki-üç Osmanlı hamamı kalmıştır. Bunlar da Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından özel sektöre kiraya verilen Sokullu Hamamı ile Mescit Çukur Hamamı. Bir de özel mülkiyete ait yeniden yapılmış, Saray Hamamı. Vakıflara ait bu hamamlar son derece kötü işletilmekte ve çok bakımsızdır. Edirne'de sadece hamam turizmi ile büyük ün ve gelir elde edebilir. Ancak kent bunu ayağa kaldırabilecek anlayış ve yapılanmadan ne yazık ki yoksundur. Ve bu kültür her gün biraz daha yok olma sürecindedir.

20 yıldır antik ılıca ve hamam mimarisi ile ilgili çalışıyorum. Dolayısıyla bu tip çalışan mekânlarda her şeye karşın yıkanmak, bu kültürü yaşamak / yaşatmak bana büyük keyif veriyor. Ancak bu güzelliğin de sonlarına geldiğimizi de üzülerek görüyorum. Osmanlı başkenti Edirne mevcut hamamlarıyla ciddi bir turizm potansiyeli olduğunu herkesin bilmesi gerekir. Özellikle 'ecdadımızın yadigârlarını ihya edelim' diyenlere önemle duyurulur. Edirne'de konaklamalı turizmi için kafa yoran bir elin parmaklarını geçmeyen gerçek anlamdaki gönüllüye de her türlü bilimsel desteğin sağlanacağının bilinmesini isterim. 

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
Ucuz uçak bileti En ucuz uçak biletleri için arayın,
kıyaslayın ve satın alın
aloucakbileti.net   0850 500 0 737
  ÇOK OKUNANLAR
CHP'de liste değişti!
Aday listeleri YSK'da
Bu da asırlık bamya
Ücretsiz Atatürk dövmesi!
CHP'de liste depremi!
‘Trakya'yı üzme!’
Arıcılığın kraliçesi Edirne
EDOSK çift koldan!
Trakya Ragbi 1'inci Lig'de
Gazeteciler Kırkpınar için kapıştı!
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi Zaman Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE
xx