ANASAYFA
03 Haziran 2020 Çarşamba
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Gönül UYANIKTIR / Günce
Batıdan doğunun en batılısına (12)
Yayın Tarihi: 15 Şubat 2019 Cuma, 05:53
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

Kars'ın çok kültürlü bir kent oluşu sadece Eston kökenli Almanlarla sınırlı değil. Savaşın zulmü ve acımasızlığı birçok insanı yerinden yurdundan etmiş. Bunlar arasında Kars'a büyük bir ekonomik değer katan savaş karşıtı Molokanlar ve Dukhoborlar hiç unutulmamış. Anlatılanları dinleyip kısa da bir araştırma yaptıktan sonra bölgenin en önemli iki ürünü ve gelir kalemini olan peynircilik ve balcılığı bu insanlara borçlu olduğumuzu görüyoruz. 
Kars Kültür ve Sanat Derneği ile Dünya Molokanları Dostluk Derneği Başkanı olan Vedat Akçayöz, şu an Kars bölgesinde birkaç Molokan aile kaldığını, azınlık olmanın olumsuzlukları nedeni ile ekonomik durumlarının çok kötüleştiğini belirterek şunları söylüyor:
“Kısa bir süre sonra ne  Eston kalacak ne de Molokan. Hepsi ya büyük şehirlere göçecek ya da zaman içinde hakkın rahmetine kavuşacak. Onlar bizim turizm zenginliklerimiz, bu çok kültürlü potansiyelimizi neden yok ediyoruz?  Molokanlar ve Dukhoborlar; Göç ettikleri ülkelere güneşin yedi rengini götürdüler. Barış ve hoşgörü tohumlarını serptiler Kars platosunun mümbit topraklarına, tıpkı Yunus gibi. Onlar insanca yaşamın gereği olan; fırınları, hamamları, çatılı evleri ve mis kokulu gül bahçeleri ile güzellikler kattılar canım Anadolu topraklarına. Ve onlar hiç unutmadılar Anadolu topraklarını. Münferit olaylar olsa bile genelde Kars platosunun insanlarını çok sevdiler ve onlar insancıllık, dostluk, dürüstlük ve çalışkanlık adına gök kubbeye hoş bir seda bırakıp göçüp gittiler…”


Molakanlar Kars'ta bölge halkına peynircilik, değirmencilik, bahçe ziraatı, arıcılık, hayvancılık ve tarımda büyük katkılar sağlamış. Dere boylarında kurdukları değirmenlerde tahılları öğütüp az da olsa elektrik üretmişler. Molakanlar'ın Kars halkına peynircilik ve arıcılık konusundaki öncülükleri çok önemli. Peynirciliği aşılamış, komşularıyla arı ve kovanlarını da paylaşmış, ölmüş hayvanların etlerinden kendi yöntemleriyle sabun üretip meraklısına da öğretmişler.
Savaş karşıtı barışçıl bir toplum olan ve ülkelerinden de bu nedenlerle sürülen Molakanlar, Rusya'da 1917 Ekim devriminden sonra Kars'ın geri alınıp ülkelerine çağrılmalarına rağmen Kars'ı terk etmemiş. Ancak sonraki gelişmeler; tanrının tüm savaşçıların elindeki silahları yere düşürdüğüne inanan ve insan öldürmek, silah tutmak, savaşa pay vermekten sakınan Molakanlar'ın bam teline ikinci kez basmış.
Molakanlar ve Dukhoborlar'a, 20 Ocak 1921'e kadar Türkiye'yi terk etmedikleri takdirde askere alınacakları duyurulunca, Kars'ta kalmak ve vicdan-i retçi olmak arasında kalmışlar. 
Askere gitmeyi kabul eden Molakan ve Dukhobor erkekleri cephelerde savaşa sürülürken az sayıda aile Kars'ta yaşamaya devam etmiş. Sayıları yirmi bini bulan vicdan-i retçi ise istemeyerek de olsa 40 yıllık yaşamın mahsulünü, ürettikleri topraklarda bırakıp 1922'de Rusya'ya doğru göçe başlamış. Geriye kalan birkaç bin Molakan, boşalan köylerine yerleşen Türk, Terekeme, Kürt ve Azerilerilerle birlikte, ortak bir yaşam kültürüne tutunmaya çalışmış. 
Ancak Molakanizm'in özgün yapısının saflığını yitirmesi ve yozlaşma korkusu ile Molakan erkeklerinin evlenememesi ikinci kez bu topraklardan göçü tetiklemiş. Kendi içlerinde yedi göbeğe kadar evlenme yasağı olması nedeniyle, 1962'de Kars'ta kalan son 1500 civarındaki Molakan, başta Rusya, Amerika ve Kanada'ya doğru Kars'taki son anılarını da arkalarında bırakarak gitmişler.
Kars'ın en temel ürünlerinde emekleri ve izleri olan, barış yanlısı, toprağı sevip işleyen bu insanlar, sadece büyük marketlerin raflarında, peynir ve bal satan dükkanlarda değil tüm Kars'ta halen yaşatılıyor. Dünyanın öteki ucundan çocukları torunları büyük bir özlemle atalarının yaşadığı ve unutamadığı topraklara ziyarete geliyor. 
Onları çok uzun anlattım ama Kars demek biraz da onlar demek. Ben bilmeden gidip öğrendim. Siz bilip de gidin istedim.   (SÜRECEK)

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
İşletmenize Özel Hosting Seçimi Nasıl Olmalı
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE