ANASAYFA
29 Mayıs 2020 Cuma
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Gönül UYANIKTIR / Günce
Ronda'dan Edirne'ye Hemigway'den Loti'ye (3)
Yayın Tarihi: 18 Mart 2019 Pazartesi, 06:12
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

Ernest Hemingway ve Pierre Loti, ikisi de önemli eserler veren yazarlar. Hemingway, haberi söke söke çıkaran bir harp muhabirinin bütün özelliklerini taşıyor. Sınırlı bir öğrenim görmesine rağmen, politik ve ekonomik sorunları, izlediği olayın en can alıcı noktasını kavrama bakımından özel bir üstünlüğe sahip.
Dünya edebiyatinda ünlü bazı yazar ve romancılar gazetecilik veya savaş muhabirliğinden geliyor. Hatta bazıları bizzat savaşa katılıp daha sonra savaş romanları yazmışlar. Fransız yazar Pierre Loti ve Amerikalı romancı Ernest Hemingway bunlardan ikisi. Pierre Loti Balkan Savaşı'nı, Ernest Hemingway ise Kurtuluş Savaşı'nı izlemis, gözlem ve izlenimlerini yazmış. Loti 1913, Hemingway de 1922'de Edirne'ye gelmişler. Fransiz Askeri Akademisi'nde okuduktan sonra deniz subayı olarak dünya denizlerinde dolaşan Loti, ilki 1870'de olmak üzere bir çok kez İstanbul'a gelmiş.
 Türkler ve uğradıkları zulümler hakkında 4 kitap yazan Pierre Loti "Türk Dostu" olarak büyük saygınlık ve sevgi kazanmış. 1876 yılında bir süre Eyüp'te yaşamış ve bugün semtte adını taşıyan Pierre Loti Kahvehanesi'nde ilk romanı olan ünlü "Aziyade" romanını yazmış. Aziyade Loti'nin İstanbul'da aşık olduğu Çerkez bir kölenin adıymış. Türkler hakkında dört eser veren yazar 1914'te Balkan Savaşı gözlem ve izlenimlerini anlatan "Can Çekişen Türkiye" kitabı ile Türkler tarafından çok sevilmiş. 
Bulgarlar'ın Trakya'da yaptığı zalimlikleri dünyaya duyurmada büyük rol oynayan Loti'yi Türk askerinin ve insanının her türlü zorluğa gösterdigi tahammül çok şaşırtmış. 1913 yılında Edirne'nin kurtulusu üzerine kente gelen Pierre Loti'nin ne kadar misafir edildiği bilinmiyor. Edirneliler kendisine büyük bir karşılama töreni yapmış ve halk kendisini coşku ve minnetle karşılamış. Yabanci ajanslar ziyarete gösterilen ilgiyi, 'Türklerin vefa borcu', "Türkiye'nin Vefakâr Dostu" seklinde başlıklarla vermişler. 
Loti'nin kentte; Edirne'yi öğrenecek, savaş sahalarını gezecek, geniş halk kesimiyle temas edecek kadar kaldığı tahmin ediliyor. Şükrü Paşa'nın ve Türk askerinin kahramanca gösterdiği direnç yaptığı müdafaa, halkın zulme karşı tahammülü, asıl mesleği askerlik olan Loti'yi çok etkilemiş.
Loti'nin, dostluğuna Mustafa Kemal'de ilgisiz kalmamış, 25 Kasım 1921'de yazdığı bir mektupta, her türlü yöntemle Türk Halkını savunmasına teşekkür etmiş. 
Balkan Savası ve Edirne, Pierre Loti'nin kaleminde büyük bir anlatım gücü bulmuş. Düşmanin Trakya ve Edirne'de yaptığı zulmü Pierre Loti gibi ünlü bir romancının anlatması Avrupa'da şaşkınlık yaratmış ve ciddi bir ilgi kazandırmış. 
Edirneli Araştırmacı-Yazar Ayhan Tunca da Yöre Dergisi'nde Piyer Loti'nin, Edirne'ye gelişiyle ilgili duygularına yer verdiği ve 1913 işgal günlerinin 100'ncü Yılını kaleme aldığı yazısında şunları paylaşıyor…
“…Dün akşam Edirne'ye gelirken hayatımın en heyecanlı, en güzel anılarımı yaşadım. Beni selamlayanlara cevap verirken, gözlerim ıslak ıslaktı.
Bana uzanan ellerden kaç kaç tanesini sıkabildim, hatırlayamıyorum. Hatırladığım bir şey varsa, bunların arasında, annelerinin kucağında bana doğru uzatılan küçük yavruların ellerinin de oluşuydu. O eller ki; birçok benzerleri sırf eğlence için düşman askerler tarafından kesilmişti. Büyük bir tesadüf şehre, Ramazan Bayramı'nda girmiştim.
Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Yahudiler, gerçek bir bayram sevinci içindeydiler. Hepsinde yaşadıkları büyük kâbusun bitmesiyle kavuşulan huzur vardı. Kolay değildi bu.
Aylarca insan kasaplarının tehdidi altında yaşamışlardı.
Hepsine de ayrı ayrı teşekkür ettim.
Yaşasın Türk Edirne!..
Acaba Avrupa artık yaptığı hatanın büyüklüğünü anlayacak, pişman olacak mı?..
Diplomasinin merhameti olmaz ama, şuuru da olmamalı mı?”
Ayhan Tunca yazının devamında, “Piyer Loti, bu yazılı açıklamasını Edirne'ye varışının ertesi günü yapmıştı. Daha sonra arka arkaya yazdığı makalelerle gördüklerini ve işittiklerini bütün dünya basınında yayınladı.
Edirne'nin adını ve çekilen sıkıntıları duyurdu. Piyer Loti, salt bir Türk dostu değil, bir Edirne dostudur da!” diyor.      
Geçmiş yıllarda Pier Loti ve Ernest Hemingway'in Trakya izlenimlerine Kırklareli Önadım Gazetesi'ndeki köşesinde zaman zaman yer veren merhum Nazif Karaçam, bu yazılardan birinde, Edirne'nin öneminin altını şu ifadelerle çiziyor.
“Edirne tarihte büyük olayların, büyük insanların, ünlü kişilerin kentidir. Savaş kararlarının, barış görüşmelerinin yapıldığı yerdir. Bu yüzden geleni gideni çok olmuştur…” 
(SÜRECEK) 

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE