ANASAYFA
17 Eylül 2019 Salı
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Özdemir AKBAL / Dünyanın Penceresinden
ABD’nin Çekilme Stratejisi
Yayın Tarihi: 06 Eylül 2019 Cuma, 06:02
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

            Trump açıkladı; Suriye’den askerlerimizi çekeceğiz, ortalık karıştı. O tarihlerde çok iyi hatırlıyorum, ABD Suriye’den çekilecek ama bunun zamanının verilmesi şu an için mümkün değil en iyimser tahminle bir buçuk iki yıldan evvel böyle bir durumun gerçekleşmesi mümkün görünmüyor demiştim bir basın yayın organına.

 

            ABD Başkanı Afganistan Özel Temsilcisi açıkladı; Afganistan’dan 5,400 asker çekilecek. Ortalık çok da karışmadı zira Afganistan, Suriye’ye göre daha uzak.

 

Ve Türkiye’de uluslararası politika çalışmalarının birinci önceliği meselenin Türkiye coğrafi olarak uzaklığı ile ölçülür. Ve yine o muhteşem dahiyane “bu bizi neden ilgilendiriyor?” diye sorulur. Neyse bu başka bir tartışma alanı ancak uluslararası politika çalışmalarımızın günlük olaylar incelemesi şekline neden büründüğü ve derinlikten uzaklaştığını da gösterir bu durum.

 

            Yukarıdaki asker çekme ile ilgili iki açıklamada önemli bir fark var bunu görmenizi dilerim. Birinde yani Suriye’den asker çekilmesi ile ilgili yapılan açıklamada herhangi bir yerel unsur ile yürütülmüş bir müzakere süreci olmadığı gibi bir sabah kalkıldığında yapılmış bir açıklama var yani bu Trump’ın bir açıklaması. Ancak Afganistan’dan asker çekilmesi ile yapılmış açıklamada bir görevlendirme ile vazifenin tevdi edildiği ilgili bölge ile oldukça derin bilgiye sahip ve uzun süren planlı görüşmeler sonucunda temkinli bir şekilde yapılmış bir açıklama.

 

            Şimdi gelelim “ABD bölgeden çekilmiyor daha çok asker göndererek daha çok yerleşiyor kim demiş çekildiğini” şeklinde yapılan dahiyane tespitlere. Geçen gün bir Cumhuriyet Tarihçisi ABD’nin Katar’daki üssünde askeri varlığını artıracağını bunun da ABD’nin “bölgeden” çekilmediğinin bilakis varlığını artırdığının bir göstergesi olduğunu ifade etti. Bu durum ile Suriye ve Afganistan’dan asker çekilmesi arasında politik değerlendirme açısından dağlar kadar fark varken; milli bayramlarla zevkle dinleyerek bilgilendiğim birisi politika değerlendirme sürecinde hayli prestij kaybedebiliyor. Sanırım bu durumun temelinde uluslararası politika çalışmasının tarih olmaması ve ayrı bir uzmanlığı gerektirmesi yatıyor.

 

            ABD’nin Afganistan’dan çekilme politikası Obama’nın ilk döneminden itibaren bir devlet politikası haline dönüşen ve uzun yıllardan beri planlanan bir durum. Tabii modern dönemde savaş meselesini Purusya ekolünü halen takip edip meydan muharebesi arayan zihinler için çekilme kavramı açısından tanımlanması da güç kaybı ve alan hakimiyetinin kaybedilmesi. Ama durum öyle değil işte…

 

            Zaten bir yandan Afganistan’dan çekilme planları yapılırken değer yandan Udeyd Üssünde askeri varlığın artırılması tam olarak bu açıdan önemli. Ve konuyu “bölgeden çekilme” olarak anlamaya çalışıp analiz birimlerini birbirine karıştırdıktan sonra bir analiz çorbası sunmak da ancak alan uzmanlığı olmayanlara has bir durum olabilir. Ayrıca ABD’nin Afganistan ve Suriye’deki askeri varlığı ile Katar’daki askeri varlığının da Allah’ı bir. Yani Katar ile yapılan bir askeri anlaşma sonucu ortaya çıkan bir askeri konuşlanma ile Afganistan ve Suriye’de çatışma ortamı dolayısıyla ortaya çıkan bir askeri konuşlanmanın hangi ortak noktadan değerlendirilebileceği de ayrıca bir soru olarak kalıyor. Bunu asker kökenli kişilerin yapması da ayrı bir facia tabii ki…

 

            ABD’nin Afganistan’dan çekilme meselesi yüklendiği ekonomik ağırlığın azaltılması ve Amerikan kamuoyunda oluşan tepkilerin ortadan kaldırılması amacını güdüyor. Afganistan işgalinin ilk yıllarına nazaran Amerikan kamuoyunda oluşan tepkilerin nispeten azaldığını söylemek mümkün. Ancak her ne kadar Afganistan’da bir koalisyondan bahsedilse de Amerikan askeri varlığının diğer ülkelere göre yoğunluğunun çok daha yüksek olması ekonomik yükün ağırlığının aynen devam etmesine sebep oluyor. İşte bu siyasal ortamda Obama döneminden beri sürdürülen görüşmeler belli bir aşamaya gelmiş durumda. Yani şu anda el Kaide liderleriyle yapılan anlaşma Zalmay Halilzad’ın belirttiği gibi ancak bir iyimserlik taşıyor. Şartlar olgunlaşmadan çekilmenin sağlanması mümkün değil. Peki nedir bu şartların olgunlaşması? ABD’nin bölgedeki siyasi hakimiyetini kaybetmemesi. Bu amaca dönük olarak Zalmay Halizad liderliğinde Amerikan heyeti el Kaide heyeti ile Doha’da uzun süren görüşmeler gerçekleştirdi. Hadi bir ipucu vereyim Doha Katar’ın başkenti yani ABD’nin varlığını artırdığı üssün bulunduğu ülkenin başkenti.  

 

            Bu duruma mukabil Suriye’de ortaya çıkan çekilme ifadesi ise bir sabah Twitter dâhisi ABD Başkanı Trump’ın sosyal medya aracılığı ile yaptığı bir duyurudan ibaret. Ne Afganistan’daki gibi yerel güçlerle yapılan müzakereler, ne Afganistan’daki gibi siyasal durumun belli bir netliğe kavuştuğu var. Şunu ifade edeyim, tıpkı Afganistan’da olduğu gibi Suriye’de de olayın tarafı olan güçler belli bir şekle bürünüp güç dengesinin net olarak belli olduğu bir durumda çekilme görüşmeleri başlayacaktır. Ancak bunun için öncelikli olarak Suriye’de anasayal sürecin ortaya çıkarak siyasal çözüm için atılan adımların netleşmesi gerekiyor. Yani bazı görüşlerin belirttiği gibi Trump söyledi ama çekilemediler diye yorum yapmadan önce olayın politik sürecinin gözden geçirilmesini tavsiye ederim. Bu görüşmeler gerçekleşecek ama Trump döneminde olma ihtimalini hayli zayıf görüyorum.

 

            Bu noktada ABD bölgeden çekilmiyor ki dahiyane buluşunu yapanlara bakarak şunu söylemek gerekiyor; Katar, Udeyd üssü dolayısıyla ABD’nin operasyonlarını yürütmek için kullandığı aynı zamanda da politik etki ve hakimiyetini kullanmak için önemli bir devlet. Bu noktada kafa karışıklığı şuradan kaynaklanıyor “bölge” diye muğlak bir ifade ile işe gelen devlet işe geldiği şekilde tanımlanıyor. Ancak hatırlamak isterim ne “bölge” ne de “Orta Doğu” diye bir devlet yok. Oysa ki sorunlar “bölge” yahut “Orta Doğu” diye belirtilen yerdeki devletler, oradaki sosyal güçler ile çözülme çabası sergileniyor. Yani “bölge”, “Orta Doğu” derken ortaya konan indirgemeci yaklaşım anılan alandaki tüm devletlerin aynı şartlara aynı şekilde sahip olduğu gibi yanlış, eksik bir önermeyi ortaya koyarken analizin yapılmasını imkânsız hale getiriyor. Ama bu yaklaşım çok fazla kişiyi cezbettiği için popülarite kazanıyor.

 

Aslında ABD Katar ile askeri yoğunluğunu artırarak ihtilaflı olduğu, çıkarlarının bulunduğu devletlere ulaşmasını kolaylaştırırken, ihtilaflı olduğu yahut çıkarlarının bulunduğu devletler ile birim seviyesindeki eyleme biçimleri ile sorunlarını halletme yoluna gidiyor. İşte bu çerçevede ABD devlet politikası çerçevesinde Afganistan’daki askerlerini geri çekme görüşmelerini yürütürken, Suriye için bu durum daha olgunlaşmadığı için bir müddet daha beklemesi gerekiyor. Bu durumun analiz edilebilmesi içinse devlet denen birimin eyleme biçimlerinin anlaşılması gerekir bu da tam olarak Siyaset Biliminin bir konusudur. Siyaset Bilimine ve Uluslararası Politika disiplinine saatli maarif takvimi muamelesi yapmayınız. Haftaya görüşmek dileğiyle memleketimin güzel insanları.

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
Rengarenk bağ bozumu!
Göçebe lise!
Yılın Ahisi İsmail Bodur
Okullar iş umudu
Gürkan’dan esnafa uyarı
‘Süslü Kadınlar Bisiklet Turu’
Hamsiye alternatif: Sardalya!
Öğrenci harç kuyruğu
Kupada kura günü
Türkiye ikincisi okula Bilişim Atölyesi
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE