Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği öncülüğünde oluşturulan Anayasa Platformu, “Türkiye Konuşuyor” toplantılarından birini de hafta sonunda Edirne’de yaptı. Platformda DİSK ve KESK yer almıyor.
Ayşekadın’daki Ekmekçizade Kervansarayı’nda yapıldı toplantı. TBMM Başkanı Cemil Çiçek ve TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun yanı sıra Anayasa Komisyonu’na üye veren partilerin milletvekilleri de birer konuşma yaptı. Tabi konuşanlar arasında BDP Milletvekili Altan Tan da vardı. “Hep birlikte kazananlar tarafında olalım” deyince Edirneliler'den alkış da aldı.
***
Ben foruma Güneydoğu Avrupa Gazeteciler Derneği adına katılmıştım. Pazar gününün erken saatlerinden akşam karanlığına kadar oradaki çalışmadaydık. Eğer oradaki görüşleri dikkate alırlarsa, bana göre giden bütün bir güne değdi.
***
Edirneliler'in (aslında Trakyalılar'ın demek daha doğru olacak, çünkü çoğunluğu Edirneli olsa bile Trakya’nın diğer illerinden de gelenler olmuştu) sorulan sorulara verdikleri cevaplarda siyasette demokrasi istediklerini memnuniyetle gördüm.
Örneğin seçim barajıyla ilgili soruya oy veren 180 civarında kişiden ancak yüzde 19’u barajın aynen kalmasını savunuyordu. Yüzde 53’ü ise düşürülmesini, yüzde 28’i ise barajın tamamen kalkmasını savunuyor.
O gün o salonda bulunanlar halk girişimi, halk oylaması, halk vetosu gibi nispeten demokrasiye uygun araçlar için de yüzde 61 ila yüzde 77 arasında evet oyu verdi.
Edirneliler'in, Trakyalılar'ın demokrasi sevdasını buradan anladım.
Bir de oranlar yüksek çıktıkça çocuklar gibi sevinip alkışlamalarından...
***
Tartışılan ve sonra da oylanan maddeler arasında bir de “geri çağırma” diye bir yöntemden bahsediliyordu.
Salondakiler buna yüzde kaç “evet” oyu verdiler dersiniz?
Türkiye için çok yeni ve hatta bir çok kişinin bugüne kadar duymadığı bu demokrasi aracı için katılımcıların yüzde 68’i “evet” oyu kullanırken yüzde 32’si “hayır” oyu verdi.
***
Edirne’deki sosyal demokratların çoğu hala bunu bilmez. Bilenlerin büyük bir kısmı da eminim, 1994 yılında Selim Solmaz’ın “Bağımsız belediye başkan adayı” olduğu seçim kampanyasında öğrenmişlerdir.
O zaman meclisin halkın denetiminde olması da konuşulmuştu. Geri çağırma yöntemi de.
Solmaz, belediye meclisinin her ay bir mahallede toplanacağını ilan ettiğinde herkes şaşırmıştı. “Hiç belediye meclisi mahalle kahvesinde toplanır mı?” diye soran çok sosyal demokrat biliyorum.
Oysa neden olmasın? Millet meclise gelemiyorsa sen mahallesine, kahvesinde gitmiş ve toplantını da orda yapmış olursun.
Peki o toplantıda halkın çıkarına ters düşen bir karar almak mümkün mü?
Seçim kampanyası döneminde “geri çağırma” da çok şaşkınlık uyandıran bir şeydi.
Oysa çok güzel bir demokrasi aracı; geri çağırma.
Politikacıyı bir göreve seçtin. Bu milletvekili de olabilir, belediye başkanı da olabilir, belediye veya il genel meclisi üyesi de.
Ve baktın ki seçim vaatlerinin tersini yapıyor, seçmeninin çıkarlarına aykırı işlere giriyor, o zaman geri çağır.
Peki nasıl oluyor bu?
Belli sayıda imza toplamak için belli bir süre öngörülüyor. İmzalar toplanıyor ve inceleniyor.  Yeterli sayıda kişi bu politikacının geri çağırılmasına imza vermişse o kişinin görevi sona eriyor ve yeni bir seçim yapılıyor.
Geri çağrılan o politikacı da dilerse seçime katılabiliyor.
***
Pazar günü “geri çağırma” konusu tartışmaya açılıp oylandı.
Şöyle bir arkama yaslandım.
Gözlerim kapatıp düşündüm.
Eğer bizde “geri çağırma” diye bir mekanizma olsaydı;
Hangi babayiğit çıkıp suyun ilk 10 tonuna yüzde 110 zam yapabilirdi?
Hangi babayiğit mahkemeden geri döneceği besbelli bir sözleşmeyle Edirne halkını minibüs tekellerinin kucağına iterdi?
Hangi delikanlı belediye meclis toplantısında halkın seçtiği üyeye “sus konuşma, kapa çeneni” diyebilirdi?
Hangi belediye başkanı kendisine taleplerini dile getirmeye çalışan öğrencileri özel güvenlikçilere dövdürürdü?
Hangi politikacı belediyenin imkanlarını, rantiyelere ve etrafındaki yağdanlıklara peşkeş çekmeye cesaret ederdi?
Ya halkın parasıyla yurtdışı gezilerinde vur patlasın çal oynasın eğlencelere kim cesaret edebilirdi?
Kim?