ANASAYFA
11 Temmuz 2020 Cumartesi
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Özdemir AKBAL / Dünyanın Penceresinden
Körfez İşbirliği Konseyi
Yayın Tarihi: 27 Aralık 2019 Cuma, 06:17
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

Uzunca bir müddetten beri entegrasyon ve kurumsallaşma meseleleri hususunda pek de ses soluk çıkmıyor. Aslında ne güzel günlerdi onlar benim delikanlılığa adım attığım 90’lı yılların başları, Dünya küresel bir köydü, o zamanki adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)-Avrupa Topluluğu (AT) ya da son dönemdeki adıyla Avrupa Birliği (AB) artık ulus üstü yapıların ta kendisiydi milliyetçilik demode bir görüştü ve dünya birleşme yolunda hızla adımlar atıyordu. Hatta hatırlarım Avrupa Topluluğu (AT)’nun reddettiği bazı konularda o dönem gazetelerin önemli bir kısmını oluşturan karikatüristler hemen İtalya’yı ve Yunanistan’ı bir atın arka bacakları şeklinde çizip, çifte atan at figürü ile AT reddetti gibisinden hoş espriler yapardı. Sanırım espri kabiliyetim de ilk gençlik yıllarımın bu döneme denk gelmesinden ötürü hayli “gelişmiş” durumda.

Neyse bizim SSCB dağıldıktan sonra küreselleşemeyen dünya şimdi de yeni blokların oluştuğuna şahit oluyormuş. Allah ömür verirse bir on sene sonra da bu bloklarla dalga geçen bir yazı kaleme alacağım. Ancak şimdi yazarsam adım ukalâ olur. Bazı şeyleri olmadan önce söylemek o şeyin olduğuna “iman” etmiş şahısların tüylerini diken diken ediyor. Ne de olsa putlarını kırmak putperestlerin en rahatsız olduğu konudur. Küresel köyün muhtarları şimdilerde “ama yeni dünya kuruluyor” diye konuşurken ben bir başka bölgesel işbirliği girişimi olan Körfez İşbiriliği Konseyi hususuna el atmaya karar verdim. Bir müddet bu hususta yazarak hem uluslararası ilişkiler talebelerinin “hap bilgi” gibi bir talebinin tatmin edilmesine katkıda bulunmayı hem de bu hususta derinlemesine araştırmalar yapmaya meraklı olanların bu konuyu aklına getirmesine yardımcı olacağımı ümit ediyorum.

Aslında küresel köy, artık dünya birleşiyor kimlikler milliyetler ortadan kalkıyor şeklindeki liberal söylemin temelinde 80’li yıllar itibarıyla ortaya çıkan Batı Yarıküre lider devleti ABD’nin müttefikleri tarafından ekonomik olarak desteklenmesi stratejisinin bir ürünüydü. Dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan’ın adı ile ekonomi kelimeleri birleştirilerek ortaya çıkarılan Reaganomics ifadesi Türkiye’de dünya artık küresel bir köy zati sınırlar da ortadan kaldırılıyor diye cilalanıyor, Reaganomics’in Avrupalı hatta daha net bir tabirle İngiliz kardeşi Thatcherism ile birlikte kutsanıp putlaştırılıyordu. İşte bu süreçte önemli diplomasi tarihçilerinden Paul Kenndy’nin önemli eseri “Büyük Güçlerin Yükseliş ve Çöküşlerinde” gayet açık bir şekilde belirttiği gibi SSC libresi (yaklaşık 250gr) dört dolara mal ettiği eti, Sovyet coğrafyasına 25 sente satmaya çalışırken ABD Pasifikteki batmayan uçak gemisi Japonya, ekonomik olarak o dönem son derece bağlı Avrupalı müttefiki 1949’da kurulan Federal Almanya (Batı Almanya) ve İngiltere tarafından destekleniyordu. Bu debelenme sürecinde sessiz sedasız bir şekilde 1981 yılında Arap Yarımadası ülkeleri de kimliklerini bir kenara bırakıp, aaaa artık Dünya nasılsa küresel bir köy oldu haydi biz de küreselleşirken köylüleşelim deyip Körfez İşbirliği Konseyi’ni kurdular. Eh köyün muhtarı da pek bir memnun oldu bu işten.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar tarafından oluşturulan bu bölgesel işbirliği kurumsallaşma girişimi de elbette kimlikleri bir kenara koyup devletler arasında yegâne motivasyon olan ticari faaliyete bakmalıydı çünkü artık koca dünya bir köydü bunlar da kendi köylerini oluşturup muhtarlık çalışmalarına başlamışlardı. Yoksa burada başta Suudi Arabistan olmak üzeri anılan ülkelerin ABD ile olan ilişkileri, petrol ticaretinin 1973 ve 1979’da yaşanan petrol krizi ve piyasanın daha net kontrol edilmesinin bir önemi yoktu. Bunların hepsi ticaret sevdasıydı. Bu arada meraklısına Hazem Beblawi’nin “The Rentier State in the Arab World” makalesini şiddetle tavsiye ederim. Bu ekonomik birliktelik gayreti 2011 yılı itibarı ile bir kurumsal birlik dönüşüm çabasına dönüştü. Zaten bundan önce de 1984 yılı itibarıyla Arap Yarımadası isminden müsemma Yarımada Kalkanı (Peninsula Shield) adlı bir de askeri entegrasyon çabasına girişildi. Yani öyle bizim liberal tayfanın belirttiği gibi meselenin sadece bir ekonomik yanının olmadığı olamayacağı daha birlik kurulduktan üç yıl sonra ortaya konmuştu bile. Ama bizim liberal tayfa NATO’yu görmezden gelerek meseleyi sadece AET-AT-AB üzerinden açıklama debelenmesine girince eksiklik görmezden gelinebiliyordu.

Her neyse bizim bu küreselleşen köyde muhtarlık yarışına giren ve kimliklerini bir kenera bırakıp olumlu olarak taşıp (positive spill-over effect) birbirleri ile hemhal olacağı beklenen arkadaşların her biri ayrı bir devlet olduğunu farketti. Bu süreç içerisinde yaşanan Irak’ın Kuveyt’i işgali hem askeri olarak etkinliğinin seviyesi hem de ekonomik birliğin ne anlam ifade ettiği konusunda KİK için önemli bir sınav ve ders niteliği taşıdı. Böylece aslında aslan liberallerin konuya baktığı gibi bir durumun gerçekleşmediği ve gerçekleşmeyeceği, stabil olan devlet alanlarında gerçekleşen ve yegâne örneği teşkil eden AET-AT-AB yapılanması üzerinden genele varılamayacağı aşikâr oldu. Zaten içinde yaşadığımız dönemde de devletin kendine yardım yaklaşımı üzerinden milliyetçiliğin tartışmasız rolünü görüyoruz. Bu ölçekte KİK meselesi ve genel kavramsal çerçevesine bir giriş yapmış olmakla birlikte haftaya krizi ve kuruluşu daha ayrıntılı bir şekilde ele almayı düşünüyorum. Haftaya görüşmek dileğiyle memleketimin güzel insanları…

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE