ANASAYFA
11 Temmuz 2020 Cumartesi
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Özdemir AKBAL / Dünyanın Penceresinden
Arap Ayaklanmalarında Bir Tersten Okuma
Yayın Tarihi: 24 Ocak 2020 Cuma, 06:14
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

Tunus’ta 17 Aralık 2010’da seyyar satıcı Muhammed Buazizi’nin kendini yakması ile başlayan protesto olayları yaklaşık bir yıl içinde tüm Mağrip ve Doğu Akdeniz’e yayılmıştı. Elbette bu olaylara ABD ve Avrupa ülkelerinin gösterdiği tepkiler halkların demokrasi talebi ve söz konusu olayların gerçekleştiği devletlerin başındaki diktatörlerin gitmesi gerektiği yönündeki açıklamalarla somutlaşmıştı. Bu genel davranış biçimini ekranlarımız başında oturup çekirdeklerimizi çitlerken bile uzmanlaşmak suretiyle görmüştük zaten. Ancak yine aynı dönemde Basra Körfezi kıyılarında gerçekleşen “halkların demokrasi talep” etmesine dayalı gerçekleşen ayaklanmalar nedense bir türlü görülemedi.

Bahreyn’de yoğun olarak Şubat-Mart 2011’de yaşanan ayaklanmalar ise demokrasi talebi olarak değerlendirilmedi. Bahreyn her ne kadar Sünni bir aile tarafından yönetilse de ülke nüfusunun önemli bir bölümünün Şii olması yakın komşusu Suudi Arabistan’ın muhtemel bir iktidar değişikliğinde İran etkisinin artması hususunda ortaya çıkması muhtemel güvenlik sorunları açısından konuyu ele almasına sebep olmuştur. Böyle bir durumda Suudi Arabistan’ın en önemli petrol üretim merkezlerinden birine kara yolu ile bağlı olan bu küçük adanın nasıl bir soruna yol açacağı elbette ki Suudi yetkililer tarafından tartışılmıştır.

Suriye’de bir iktidar değişikliği için askeri ve siyasi faaliyetler göstermekten çekinmeyen Suudi Arabistan hemen yanıbaşında gerçekleşmesi muhtemel bir iktidar değişikliğini desteklemek üzere de askeri müdahalede bulundu. Bu süreçte daha önce Yarımada Kalkanı başlıklı yazımda belirttiğim gibi sivillerin yaralandığı ve hatta öldüğü iddialarına Suudi makamlar kimseye zarar gelmediği yönünde açıklamalar yaparak karşılık verdi. Bu esnada Mağrip’te gerçekleşen olayları “halkların demokrasi talebi” olarak değerlendiren Amerikalı yetkililer de Bahreyn olaylarını daha düşük tonlu açıklamalarla geçiştirme yolunu benimsedi. Zira Arap Yarımadası’nın bu küçük ülkesinden başlayıp bölgenin tamamına yayılma riski olan ayaklanmalar aynı zamanda Suudi Arabistan ve diğer devletlerin yönetici aile ve elitleri için büyük bir riski oluşturabilecekti.

Tam bu noktada aslında devletlerin çıkarları ile birlikte hareket edebilme kabiliyetleri giriyor devreye. Aynı amaçlarla birden fazla ülkede gerçekleşen protestoları değerlendirirken bir kısmında demokrasi talebi yorumu yaparken diğerini yakın müttefiki tarafından asker göndermek suretiyle bastırılmasını izlemek elbette ki kullanılan söylemin sadece işe geldiği takdirde kullanıldığını göstermesi açısından önemli bir örnektir.

Şu hususu unutmamak gerekir ki ABD-Suudi Arabistan ilişkileri herhangi bir moral değerin uluslararası politika alanında korunmasından çok daha önemlidir. Üstelik bu iki devletin ilişkileri uluslararası hukuk normlarını pekâlâ ikinci plana atmaya hatta görmezden gelmeye değer şeklinde faaliyet yürütecek yöneticilere sahip iki ülkedir. Dolayısıyla bu bölgedeki politik olaylar değerlendirilirken ekonomik ve askeri ya da bir başka deyişle güvenlik çıkarları görmezden gelinerek moral değerler ve hukukun üstünlüğü söylemi ile bir analiz ortaya konulursa büyük hatalar yapılmış olur. Bu durumu en son Kaşıkçı’nın katledilmesinde de göstermişledir. Dolayısıyla mesele güvenlik ve ekonomik çıkardır gerisi yalandır. Haftaya görüşmek dileğiyle memleketimin güzel insanları…

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE