Okuma yazmayı söktüğümde, bakkaldan satın alınıp eve getirilen bir çok şeyin üzerinde bu kelimenin yazdığı dikkatimi çekmişti.
Sigaranın, kibritin, bira da dahil alkollü içkinin üzerinde rastladığımız bu kelimeye bir anlam verememiştik. Bizim o zamanlar görmediğimiz patlayıcı maddeler üzerinde de tekel varmış meğer.
Sonra lise yıllarında gelip aklımız biraz ekonomiye, politikaya erdiğinde tekelin aslında pek de iyi bir şey olmadığını öğrendik. Tekel, kartel, tröst aslında vatandaşın kanını emen şeylerdi.
Tekelin bir istisnası olduğunu da öğrendik. Cumhuriyet Türkiye’sinde bazı maddelerin üretimi ve satılması tekel altına alınmıştı. O zaman geçerli olan dildeki ‘inhisar’ kelimesiyle adlandırmışlardı. 
Nasıl mı?
Kritik maddelerdi bu tekel maddeleri.
Mesela tuz. Bir müteşebbis tuz üretse bunun fiyatıyla istediği gibi oynayabilirdi.
Tuzsuz yemek, tuzsuz peynir olur mu mesela?
Çok basit bir şey gibi görünse de tuz, yokluğu bizim hayatımızı tatsız tuzsuz kılmaya yeter de artar.
Kibrit ona keza.
Sigara, alkollü içki de öyle.
Bunun için bu işlere, bu maddeleri üretip satmaya devlet soyunmuş.
Bir de aralarında tekel ürünlerinin de bulunduğu bazı maddeler vatandaşa lazımken, sırf özel sektörün bu alanları karlı bulmaması nedeniyle yatırım yapan olmayınca çaresiz onlara da devlet el atmış.
***
Dedik ya, Cumhuriyet’in ilk dönemlerindeki istisna hariç tekel iyi bir şey değildir.
Ama son günlerde Edirne basınında bir tekelleşme girişimi var.
Edirne merkezde günlük yayınlanan 9 gazete var.
Bu gazetelerin çoğunun patronları geçenlerde bir toplantıya davet edildi.
Toplantının ana gündem maddesi; “Birleşelim, bu kadar gazete yerine iki gazete çıkaralım. Daha az giderle fazla kazanalım” olmuş.
Bu öneriyi getirenler de güya çok sesliliğin, çok renkliliğin önemine her fırsatta vurgu yapanlar. Bu nasıl çok seslilik ve çok renklilik olacaksa?
Aslında gazeteye sadece bir bakkal dükkanı misali tamamen ticarethaneymiş gibi bakan gazete patronları aslında haklılar.
Para yatırmış, çok kazanacak. Ancak unuttukları bir şey var. Gazeteler sadece ticaret yapılan yerler değildir. Aynı zamanda gazeteler kamu görevi yapan birer kurumdur da.
Hesapta bu arkadaşlarımız tek gazete çıkarmayacak, çok seslilik ve renklilik kaybolmasın diye iki gazete çıkaracaklar.
Göstermelik bir rekabet de olacak yani.
Her şey en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş.
Hatta bu iki gazetenin dışında gazete çıkarmak isteyen olura devletin yetkili kurumları bunlara engel de çıkaracaklar. Arkadaşlarımız kendilerinden bu kadar eminler yani.
Bütün bunların yanında vahim olanı ise basın piyasasındaki yaklaşık 40 basın emekçisinden 30’unun işsiz kalacağıdır.
Bu konuyu dile getirenlere ise toplantının organizasyonu yapan aklı evveller “Gazeteci adam nasıl olsa bir yerde iş bulur” cevabını vermişler.
Bu da şunu gösteriyor:
“Resmi ilanlar kesilirse bu kadar basın emekçisi işsiz kalır” palavralarının arkasına sığınanların umurunda değil basın emekçileri.
Yani birkaç kuruş kar için dakikada satmışlar bizim muhabirleri.
Ben piyasada çalışan muhabir arkadaşların yerine patronuma sorarım, “Yakıştı mı bu yaptığın?” diye.
Ve en vahim olaya geliyorum.
HUDUT’un sahibi Gönül Hanım'ın, bu tekelci zihniyete karşı olduğunu belirterek toplantıyı terk ettiğini biliyorum.
Ve HUDUT’un bu tavrının AKP İl Başkanı’na şikayet edildiğini de.
Yazık, çok yazık.