ANASAYFA
18 Mayıs 2022 Çarşamba
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
Video Galeri
Özdemir AKBAL / Dünyanın Penceresinden
Alt Sistem Meselesi
Yayın Tarihi: 10 Aralık 2021 Cuma, 05:57
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

 

Teoriye çilek reçeli muamelesi yapıp da bir son kullanma tarihi ekleyen zevatı bir kenara koyduğumuz takdirde sistemik uluslararası politika teorisine dahil olan konuların içinde açıklanması gereken hususlar mevcut. Bunların en önemlisi de koalisyonların birbiri ile olan etkileşimi. Burada bir alt sistemik yapının mevcudiyeti tartışması ortaya çıkıyor ki; bu da koalisyonların etkileşimlerinin sistemik yapıyı yönlendirebilme kabiliyeti üzerinden ele alınabilir.

Okuyanın kafasını iyice karıştırdığımı görür, siyasi tarihçi dostların da “eee bunun Westphalia Antlaşması ile ne ilgisi var?” şeklindeki sorularını duyar gibiyim. Bu arada gönüller kırılmasın diye Westphalia diye yazım ne kadar da İngilizce bir bey ve ne kadar da tarih bir centilmen olduğumu da gösterdim. Normalde bu adı Vestfalya diye yazarım, Türkçe ya, o bakımdan…

Elbette bunun Vestfalya ile hiçbir ilgisi yok ve olması da gerekmiyor. Zira İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan yeni dünya düzeni ve güç dengesi ile ilgili bir konuyu tartışıyoruz. Sistemik teori bağlamında uluslararası politikanın en temelli tartışmasını ortaya koyan Kenneth N. Waltz koalisyonların sistemik yapıya etkisinin araştırmasında yeterli seviyede tartışılmadığını belirtmektedir.

Bu tartışmanın ardından realizme latince ön ek takarak eskiden şehirlerarası otobüs terminallerinde görmeye alıştığımız, birbiri ile anlaşamayan amcaoğulları firmaları edasıyla hakiki realizm, en hakiki realizm, öz hakiki realizm gibi bir yaklaşım ortaya çıktı. Bu yaklaşıma da “eh İngilizce yazıldıysa mutlaka doğrudur” temel bilgisine dayanarak elimizde tuzla koşturmalara doyamadık. Bu noktada realizm, ama klasik olanı ama klasik olanının da neosudur bu diye ortaya çıkan yaklaşım Waltz’un öz nitelikler olarak tanımladığı kavramın uluslararası politikanın bizatihi kendisi olduğu yönünde önemli bir çaba sergiler oldu.

Tam bu noktada küçük bir not düşeyim; neoklasik realizm Gideon Rose tarafında ilk olarak ortaya atılsa da Rose’un yazmış olduğu makalede Randall Schweller forvet oynadığı için bir anda o da neoklasik realizmin ilk on birinde kendine yer buldu. Bir de ek yapalım Council on Foreign Relations’ın sitesinde neo-klasik-realizmin mucidi Gideon Rose için Amerikan dış politikası uzmanı yazarken, neo-klaik-realizmin forveti Randall Schweller için de görev yaptığı Ohio Devlet Üniversitesinin sitesinde politika bilimci yazıyor.  Aralarında uluslararası ilişkilerciler yok denecek kadar az.

Hazır eklere başlamışken bir ek daha yapayım; geçtiğimiz günlerde Polonya’nın Olsztyn kentinde katıldığım bir kongrede karşılaştığım Türk meslektaşıma; sayın meslektaşım bana, İngilizce, “Ben bir uluslararası ilişiklerciyim.” der misiniz sorusunu yöneltince; sayın meslektaşım çeşitli telaffuz şekilleri ve kelime önerileri getirirken içtiği kahve boğazına takılacaktı. Kendisin fazla zorlamamayı tercih ederek havadan sudan konuşmaya devam ettik.

Şimdi en hakiki realizm bizde, öz hakiki realizm burada gibi bir yaklaşımdan ziyade daha bütüncül (holistik) bir bakış açısı ve Waltz’un sistemik yapıyı anlamaya yönelik önerdiği metodoloji bağlamında bakıldığında öz niteliklerin neo-klasik realizmin önermeleri dahilinde çok da açıklanamadığı, sistemik uluslararası politika yapısının ortaya çıkardığı ortamın birimlerin eyleme biçiminde halen etkili olduğu ve sistemik yapının başat unsurunun da bu hususta yönlendirici olduğu görülmektedir. Buna karşın öz niteliklerin devletin iç politik yönelimlerinde daha baskın ortaya çıktığı ancak uluslararası politikanın sistemik yapısını yönlendirmede ise çok düşük seviyede kaldığı açıktır.

Bu sonuca ulaşabilmek içinse sistemik yapıda eyleyen birimlerin en önemlisi olarak devletlerin birbiri ile olan ittifak ilişkilerini incelemek, bu incelemede Scheweller’ın iddiasında olduğu gibi sadece ardına takılma mı, Walt’ın iddiasında olduğu gibi tehdidin ortaya çıkardığı bir birliktelik neticesinde dengenin oluştuğu sorusunu sormaya devam etmek gerekmektedir. Zira bilimsel araştırma bir konu İngilizce yazıldığı ve belli çevrelerce popüler hale getirildiği için onun doğru kabul edilmesi değil tam aksine ortaya konan iddiaların çeşitli sorgulamalarla “neden” sorusunun ortaya konmasıdır. Velhasıl kelam; teori, çalışabilen için güzel şeydir…. Haftaya görüşmek dileğiyle memleketimin güzel insanları…

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
Elveda Rumeli!
Pilav bahane, buluşmak şahane!
‘Ediwood içimde ukde!’
'Fahri Hemşehri'ye veda yemeği
Edirne Lisesi 165 yaşında
Oltalar ödül için yarıştı!
EDOSK'tan tarihi gezi
EDİRNE ve BİSİKLET -8-
Yeşilay hafta sonunu Süloğlu'na ayırdı
EDİRNE ve BİSİKLET -8-1-
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE
Özel Okullar, Özel Okul Fiyatları

Marküteri Parke