ANASAYFA
23 Aralık 2014 Salı
Açılış Sayfam Yap!
Sık Kullanılanlara Ekle
Matbaa Hizmetleri
Künye
Reklam
İletişim
Siyaset
Ekonomi
Sağlık
Spor
Kültür-Sanat
Güncel
Röportaj
Resmi İlan
Yazarlar
E-Gazete
/
“Dünya Havasını En Fazla Kirleten 10 Ülke ”
Yayın Tarihi: 30 Nisan 2012 Pazartesi, 12:03
16 Punto 18 Punto 20 Punto 24 Punto

 

Hava kirliliği ve çevresel kirlilik sadece insan hayatına değil çevremizdeki tüm doğal yaşama mal olabilen sessiz bir tehlikedir. Hava kirliliğinin önemi, sıvı, katı veya gaz olabilen zararlı kimyasalların, çeşitli madde parçacıklarının ya da zararlı canlı kökenli maddelerin belirli bir yerin doğal atmosferine aşırı miktarda karışarak, direkt olarak canlılarda hastalıklara neden olmasından ve doğal yaşam ortamlarına zarar vermesinden gelmektedir.

İnsan sağlığı ve diğer canlıların yaşamı için büyük tehlike olan, özellikle endüstri alanlarının yoğun olduğu yerlerdeki hava kirliliğine karşı birçok ülkede önlemler giderek artmaktadır. Çünkü kapalı ve açık ortamlardaki kirli havayı solumak zorunda kaldığından yaşamını kaybeden insan sayısı her yıl artmaktadır. Kayıpların esas nedeni, PM10 olarak adlandırılan 10 mikrometreden küçük zararlı madde parçacıklarının havada aşırı miktarda artarak solunumla ciğerlerimize ve kan dolaşımımıza geçerek zarar vermesidir. Sonuçta hava kirlenmesi nedeniyle kalp hastalıkları, akciğer kanseri, astım ve diğer birçok solunum hastalıkları ortaya çıkmaktadır. Normalde hava kirliliği limiti her metreküpte 20 mikrogram PM10 olmasına karşılık, aşırı hava kirlenmesi gösteren değişik ülkelerin bazı şehirlerinde bu miktar 300 mikrogarama kadar ulaşabilmektedir. Hava kirliliğine yol açan nedenlerin başında fabrikaların bacalarından ve taşıtların ekzoslarından çıkan atıklar gelmektedir. Toplam 91 ülkeden 1100 değişik şehri içeren sayısal verilere göre, hava kirliliğinin neden olduğu hastalıklardan yaşamını kaybedenlerin sayısı 2004’de 1milyon ve 2008'de 1.5 milyon kadar iken 2010’da 2 milyona ulaşmıştır. Ne yazık ki kayıpların yarısını beş yaş altı çocuklar oluşturmaktadır. Dünya’daki her hastalığın nerdeyse dörtte biri hava kirliliğinin sonucudur. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, havayı en çok kirleten kaynaklar arasında taşıtlar, çeşitli fabrikalarda kullanılan akaryakıt ve kömürdür. Özellikle kış aylarında ısınma amacıyla kullanılan odun ve kömür de havanın kirlenmesine neden olmaktadır. Bu yakıtların havada artmasına neden olduğu zararlı gazlar arasında karbondioksit, karbonmonoksit, kükürt dioksit, azot dioksit başta gelir. Ayrıca bu gazlarla beraber kurşun, kadmium ve diğer zehirli elementler de etrafa yayılarak canlılarda zararlara neden olur. Canlılara olan direk zararlarından başka, bu zararlı gazların tehlikeli diğer etkisi, diğer CFC gazları ile beraber ozon tabakasına sera etkisiyle zarar vererek küresel ısınmaya neden olmasıdır. Hava kirliliğinin neden olduğu küresel ısınma, Dünya’da kuraklık, büyük su baskınlarından başka, aynı zamanda volkan patlamaları, tayfunlar ve dramatik büyük depremlerde de rol oynamaktadır.

Dünya’daki havayı karbondioksitle en çok kirleten 10 ülke arasında birinciliği Çin almaktadır. 1.5milyara yaklaşan nüfusuyla Dünya’ya sayısız çeşitte imalatlar yapan ve Dünya atmosferine yıldan yıla artan miktarda sera gazı bırakan Çin, Dünya atmosferini yılda 8milyon ton karbondioksit ile en fazla kirleten ülke olarak birincilik unvanını elinde tutmaktadır. 2007’ den önce birinci sırayı alan ve Dünya atmosferine yıllık sera gazı etkisi Çin’den çok farklı olmayan A.B.D ikinci sıradadır. Nerdeyse Çin’le hemen aynı nüfusa sahip olan Dünya’nın ikinci büyük nüfusuna sahip olan Hindistan Dünya sera gazına yaklaşık 1.5 milyon ton karbondikoksit etkisiyle üçüncü gelirken, 150 milyon olan nüfusuyla Çin ve A.B.D nüfusundan daha az nüfusa sahip, dördüncü sıradaki Rusya’nuı, Dünya atmosferine olan karbondioksit etkisi neredeyse Hindistan’la aynıdır. Rusya’yı 1milyon tonla izleyen Japonya beşincidir. Dünya atmosferini karbondioksitle en çok kirleten ülkelerin altıncısı, Avrupa ülkelerinin ise birincisi yılda yaklaşık 800bin ton ile Almanya’dır. Kanada ve Güney Kore yaklaşık yılda 500bin ton ile Dünya atmosferini en çok kirleten 10 ülke listesinde yedi ve sekizinci sıraları alırken, İran ve İngiltere yaklaşık aynı miktarla dokuz ve onuncu sıralarda yer alırlar.

Ancak bu listedeki ülkelerin yerleri yanlış anlaşılmamalıdır, bunlar Dünya atmosferini en çok kirleten listesindeki ilk on ülkedir, yani yaşadığımız tüm çevreyi kirleten ya da en kirli ülkeler ve diğer kavramlarla karıştırılmamalıdır. Farklı kaynaklara göre bu liste az çok değişebilmektedir. Diğer taraftan bazı ülkelerin hava kalitesini iyileştirmeye yönelik kararlı çabaları da, bu ülkelerin yıldan yıla genel listedeki sıralamasını etkilemektedir. Çoğu ülkenin sera gazlarına yönelik kararlı önlemleri sonucu, Dünya atmosferindeki yıllık değerlerin düşmeye başlaması sevindiricidir. Fakat bazı ülkelerin Dünya atmosferini kirletici etkileri ise ne yazık ki gittikçe artmaktadır. Dünya listesinde 24üncü sırada yer alan Türkiye’nin listedeki yeri alınan önlemler sayesinde aşağıya doğru düşmektedir.

Çağdaş insanlarımızın, eşsiz ülkemizin eşsiz güzellikteki her bir köşesinde temiz ve sağlıklı yaşamaya olan hassasiyetleri, bireysel katkıların ne derece önemli olduğunu göstermektedir. Daha yakın zamana kadar neydi o, daracık minibüste, tren kompartımanında veya otobüs koltuğunda seyahat ederken, yanınızda oturanın sigara dumanını gözünüze gözünüze üflemesi, kucağında bebeğiyle seyahat eden annenin bebeğini bu dumanı solumaktan kurtaramayışını çaresizliği, sokağa tüküren sorumsuz insanlar. Günümüzde bu tür olumsuz davranışlardan sıyrıldığımızı görmek oldukça sevindirici. Çağdaş ülkemizin çağdaş insanlarının hava kirliliğine karşı olan hassasiyetini diğer çevre kirleticilere karşı da gösterdiğine kuşku yoktur. Yediği çikolatanın paketini atmak için etrafta çöp kutusu arayan, seyahat ederken çöpü araç camından atmayan, yere tükürmenin ne demek olduğunu artık kimsenin anlatmasına gerek kalmadığını bilen, bulunduğu her ortamda bu tür davranışların yanlışlığını hassasiyetle ve iyi bir örnek olarak çevresindekilere hissettiren genç nesillerimiz gerçekten gurur verici. Çevremize vereceğimiz her zarar aslında kendi sağlığımıza, yakınlarımızın ve çocuklarımızın sağlığına verilen zarardır. Sağlıcakla kalın değerli okuyucularımız.


 

Kaynakça:

1) WHO, 2011. 2) The Blacksmith Institute, New York City, 2006. 3) The Guardian, UK. 2012. 4) Defra.gov. uk, Nat. Atm. Emis. Invent. (NAEI). 2012. 5) Ecowatch.org, 2012.


 


 

Şekilde, fabrika, taşıtlar v.b. hava kirleticilerden çıkan zararlı atık parçacıkların, hava solunumu ile vücuda girmesi (1), savunma sistemini atlatarak (2) akciğerlere geçmesi (3) ve hastalığa neden olması (4) şematik olarak gösterilmiştir.


 


 

Gönder Yorum Yap Yazdır Facebook Twitter FriendFeed Google
  ÇOK OKUNANLAR
'Trajikomik ihraçlar'
Tabelası da söküldü
Edirne'ye modern kreş
Yorulmaz: Etik ve demokratik değil
Safa Geldin Ulu Gazi!
'Edirne bir maneviyat yurdudur'
Kurtuluş ruhu ölümsüzleşti
'Düzen çürümüşlük üretiyor'
EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ DESTEK HİZMETLERİ BİRİMİ SATINALMA BÖLÜMÜ
Damızlık Birliği'ne plaket
  GÜNÜN GAZETE MANŞETLERİ
Akşam Gazetesi Birgün Gazetesi Bugün Gazetesi Cumhuriyet Gazetesi
Dünya Gazetesi Fanatik Gazetesi Fotomac Gazetesi Gunes Gazetesi
Haberturk Gazetesi Hurriyet Gazetesi Milli Gazete Milliyet Gazetesi
Posta Gazetesi Radikal Gazetesi Sabah Gazetesi Sozcu Gazetesi
Star Gazetesi Takvim Gazetesi Taraf Gazetesi Türkiye Gazetesi
Vatan Gazetesi Vakit Gazetesi Yenisafak Gazetesi Zaman Gazetesi
Yeni Hudut Gazetecilik ve Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti
Babademirtaş Mah. Üç Şerefeli Camii Arkası No:7 EDİRNE